Pastiersky list katolíckych biskupov Slovenska k Jubilejnému roku 2025; Praha; Krakow

Drahí bratia a sestry!

Už o niekoľko týždňov otvorí Svätý Otec František svätú bránu Baziliky sv. Petra vo Vatikáne, čím sa začne riadne jubileum. Budeme sláviť svätý rok. Podľa dávnej tradície sa uskutočňuje slávenie jubilejného roka každých dvadsaťpäť rokov. Programovým heslom nastávajúceho jubilejného roka sú slová „Pútnici nádeje“. Pritom nemôžeme zabudnúť ani na druhú, ešte väčšiu udalosť v dejinách našej spásy, ktorou je príchod Boha v ľudskom tele na túto zem, na ktorý sa pripravujeme v tomto predvianočnom období.

Obe tieto veľké slávenia sú spojené s putovaním. Máme pred očami putovanie Panny Márie z Nazareta do hornatého kraja k príbuznej Alžbete alebo cestu pastierov a mudrcov do Betlehema, ako aj púť prvého jubilejného roku, ktorý vyhlásil pápež Bonifác VIII.

Jubileum i Vianoce sú pre nás výzvou, aby sme sa vydali na cestu, aby sme putovali; aby sme opustili starý spôsob života a rozdávali lásku, ktorú nám ponúka Boh. Sme teda pozvaní na cestu obrátenia, pretože putovanie je napĺňaním pozvania k svätosti. Avšak svätosť nikdy nie je individualistická, je vždy zameraná na Boha aj na celé spoločenstvo veriacich. Druhý vatikánsky koncil to vyjadril slovami: „Bohu sa zapáčilo posväcovať a spasiť ľudí nie každého osve, bez akéhokoľvek vzájomného spojenia, ale vytvoriť z nich ľud, ktorý by ho pravdivo poznal a sväto mu slúžil.“ (Lumen gentium 9)

 

V duchu synodálneho procesu sme pozvaní k vzájomnému dialógu, načúvaniu a spolupráci. Kresťan nie je nikdy na svojej ceste sám. V Kristovi a prostredníctvom Krista je náš život spojený tajomným putom so životom všetkých kresťanov v nadprirodzenej jednote jeho Tela a v konečnom dôsledku s celým ľudstvom.

Tak vzniká medzi veriacimi, ako v spojených nádobách, nádherná výmena všetkých, no najmä duchovných dobier. Kristovo Telo má rôzne údy, ale cirkuluje v nich tá istá Kristova krv a oživuje ich ten istý Duch.

V tomto Svätom roku sme volaní prejsť Bránou, ktorou je Kristus a ktorý nás pozýva zmieriť sa s Otcom, stretnúť sa vo svojom vnútri so svojimi blížnymi a znovu objaviť pokoj, ktorý nám vydobyl Ježiš. On všetky naše dlhy neodnáša kamsi do púšte, ale ničí ich svojou láskou, na svojom tele. 

Tešíme sa na to, že sa spolu stretneme pri rôznych príležitostiach, pri putovaní, pri modlitbách, adoráciách a prežívaní vzájomnej lásky. V celej Cirkvi, v každej diecéze i vo farnostiach sa už pripravujú a plánujú akcie, ktorými oslávime Boha, vyjadríme vďačnosť za všetky jeho dary, vernosť Svätému Otcovi a príslušnosť ku Katolíckej cirkvi. To všetko je veľmi dôležité, aby sme prežili vzájomné spoločenstvo.

To je však iba jedna strana mince. Druhá nás upozorňuje, aby sme nepodľahli  predstave, že toto jubileum je príležitosťou iba na akúsi sebarealizáciu a prezentáciu svojej viery skrze púte a rôzne náboženské akcie.

Keď si pripomenieme zámer, ktorým Boh uvádzal a vysvetlil nariadenie o jubilejnom roku, uvidíme podstatný rozdiel. Spomeňme aspoň útržkovite, čo hovorí Kniha Levitikus: slobodu pre všetkých obyvateľov, prepustiť otrokov, vrátiť majetok, vrátiť zabraté pozemky, odpustiť dlhy, nevydierať blížneho, neroznášať osočovania, neutláčať a neokrádať svojho blížneho, mzda robotníka nech neostáva v tvojich rukách do druhého rána... 

Z toho vidíme, že Svätý rok bol ustanovený najskôr pre tých, čo uprostred vyvoleného ľudu trpeli. Aj v našom prípade je Svätý rok skôr pre iných, skrze nás, ako pre nás. Celý svet sa má z nášho života dozvedieť Aký dobrý je Pán.

Tak to oznámil aj Ježiš Kristus v Nazaretskej synagóge: aby som hlásal evanjelium chudobným, oznámil zajatým, že budú prepustení, slepým, že budú vidieť; utláčaných prepustiť na slobodu a ohlásiť Pánov milostivý rok... Kristus robí všetko pre človeka, aby mu dokázal, že ho nekonečne miluje.

Je dobré putovať do Ríma? – zaiste; je dobré prejsť svätou bránou? – zaiste; je dobré navštíviť hlavné baziliky? – zaiste. Vyspovedať sa, získať úplné odpustky, prijať Krista v Eucharistii? – zaiste. Ale dajme pozor, aby sme zámer Svätého roka nezúžili len na to: koľko nás bolo na púti, koľko bolo spovedí, koľko svätých prijímaní sme rozdali a podobne.

Istotne si zo srdca želáme, aby sa skončili všetky vojny a krvavé konflikty medzi štátmi a národmi. Je to veľmi ťažké, lebo nielen Božie slovo, ale aj výzvy Svätého Otca narážajú na tvrdé srdcia a hluché uši.

Čo však môže urobiť každý z nás, urobme. Čo keby sme tak zastavili susedské či rodinné majetkové súdne spory? Čo keby sme fúkli do hasnúcej pahreby manželskej lásky a odmietli myšlienky na rozvod? Čo keby sme dali príležitosť životu v lone ženy, aby sa narodil? Čo keby sme spravodlivo odmenili svojich zamestnancov?

Drahí veriaci, zrealizovať zmysel Svätého roka: hlásať evanjelium chudobným; prepustiť zajatých; darovať zrak slepým; tých, ktorých sme utláčali, prepustiť na slobodu a ohlásiť Pánov milostivý rok. Toto všetko, ako aj mnoho iného dobra, môžeme a máme uskutočniť vo svojom každodennom živote, aby sme boli znamením nádeje pre iných aj v ťažkých okolnostiach.

To je pravé ovocie slávenia nielen Svätého roka, ale aj sviatku Narodenia Božieho Syna. Uvedomme si, že miesto, kde sa chce Ježiš v súčasnosti narodiť, je naše srdce.

Presvätá Bohorodička, Panna Mária, Matka Božia, Matka Cirkvi sprevádzaj nás týmto Svätým rokom a priveď nás k svojmu Synovi, lebo on je Boh a žije a kraľuje na veky vekov. Amen.

Drahí bratia a sestry, my biskupi Slovenska vám s láskou žehnáme v mene Otca i Syna i Ducha Svätého. Prosíme, aj vy sa modlite za nás.

 

Pastiersky list treba prečítať namiesto homílie na Prvú adventnú nedeľu 1. decembra 2024.

 

----------------------

 

Pastýřský list k Jubilejnímu roku 2025 - Praha 

Na prvú adventnú nedeľu sa v chrámoch pražskej arcidiecézy čítal Pastiersky list arcibiskupa Mons. Jana Graubnera k nadchádzajúcemu Jubilejnému roku 2025.

Drazí bratři a sestry,

na začátku adventu srdečně zdravím každého z vás a sděluji vám, ze na Štědrý den zahájí papež František v Římě Jubilejní rok 2025 a ukonči ho na Tři krále 2026. Z jeho rozhodnutí zahájí biskupové Jubilejní rok ve svých katedrálách na svátek Svaté Rodiny a na stejný svátek za rok jej ukončí. Rád vás všechny zvu na zahájení Jubilejního roku do Katedrály sv. Víta, Václava a Vojtěcha v neděli 29. 12. v 17 hodin.

Naděje se rosí z lásky a stojí na lásce, která tryská z Ježíšova srdce probodeného na kříži, píše papež František. Křesťanská naděje se nemýlí a neklame, protože stojí na jistotě, že nic a nikdo z nás nemůže odloučit od Bozi lásky.

Člověk stvořený k Božímu obrazu se nemůže spokojit s přežíváním a jen s materiálními věcmi. Naděje je ctností, která věřícímu nabízí orientaci, určuje směr a cíl jeho života. Potřebujeme „překypovat nadějí“,  abychom věrohodně a přitažlivě svědčili o víře a lásce. Kéž umí každý člověk bratrsky pohledět na druhého, projevit mu přátelství, upřímně mu naslouchat nebo mu nezištně posloužit. Tyto projevy se pak stávají semínkem naděje.

Základem naší naděje je vyznání: „Věřím v život věčný.“ V těchto slovech nachází křesťanská naděje stěžejní pilíř. Je to božská ctnost, kterou toužíme po věčném životě jako po svém štěstí. Jestli naděje ve věčný život chybí, je důstojnost člověka vážně poškozena. Otázky po smyslu života a smrti, viny a bolesti zůstávají bez řešení, takže lidé pak nezřídka upadají do beznaděje. My žijeme v naději, že budeme žít v Kristu na věky.

Dívat se do budoucnosti s nadějí také znamená s odvahou darovat své síly pro budoucnost. Bez této perspektivy, bez odvahy předávat život a víru se proměňujeme v umírající společnost. Naopak! Touha mladých lidí po dětech, které jsou ovocem jejich plodné lásky, otevírá každé společnosti budoucnost a je záležitostí naděje. Podobně touha dělit se o svou víru s druhými, zvláště s dětmi, otevírá budoucnost církvi.

Jubilejní rok je pro nás velkou příležitostí k šíření naděje cestou vlastního obracení a skutků, které o našem obracení svědčí.

Předně se jedná o přiblížení se do Boží blízkosti: k tomu slouží čas věnovaný osobní a společné modlitbě, zvláště modlitbě v našich rodinách. Stejný cíl mají i poutě spojené s pokáním. Může jít o účast na společné národní pouti do Říma ve dnech 28. až 30. března 2025.

Během Svatého roku lze putovat častěji na místa v naší arcidiecézi, kde je též možně získat odpustky spojené s Jubilejním rokem. Určuji tato: katedrálu sv. Víta, Václava a Vojtěcha, papežské baziliky: sv. Markéty Praha-Břevnov, Nanebevzetí P. Marie Praha-Strahov, sv. Petra a Pavla Praha Vyšehrad, svatého Jakuba Staršího Praha-Staré Město, a sv. Ludmily Praha-Vinohrady. Dále pak baziliku Nanebevzetí P. Marie Svatá Hora, kostel Nanebevzetí Panny Marie Stará Boleslav, kostel Navštívení Panny Marie Hrádek u Vlašimi a Hájek u Prahy.

Skutky, které vyžadují kajícího ducha a svědčí o našem obracení, jsou skutky milosrdenství tělesného: sytit hladové, dát napít žíznivým, oblékat nahé, přijmout cizince, pečovat o nemocné, navštívit vězně a pohřbívat mrtvé, a skutky milosrdenství duchovního: radit pochybujícím, učit neznalé, napomínat hříšníky, těšit zarmoucené, odpouštět urážky, trpělivě snášet protivné lidi, modlit se k Bohu za živé i zemřelé.

Nabízí se znovuobjevení pátku jako dne pokání, kdy se můžeme snažit chránit se zbytečného rozptylování, nezapnout po celý den média či sociální sítě; zdržet se zbytečného konzumu, postit se, odřeknout si alkohol, kouřeni či drogy; darovat přiměřenou částku na potřeby chudých či církve, nebo věnovat čas dobrovolné službě.

Svatý rok nabízí mimořádné zapojení se do šíření Božího milosrdenství získáváním odpustků nejen pro sebe, ale i pro zemřelé. K získání odpustků, tedy odpuštění časných trestů za hříchy již odpuštěné, je třeba kromě pouti na stanovené místo, kde se účastníme mše svaté či jiné společné pobožnosti nebo aspoň soukromé modlitby, splnit i obecné podmínky: Nemít zalíbení v žádném hříchu, být očištěn od hříchu skrze svátost smíření a v ten den být posilněn svatým přijímáním a pomodlit se na úmysl Svatého otce.

Odpustky umožňují objevit, jak bezmezné je Boží milosrdenství. Ne náhodou byl kdysi pojem „milosrdenství“ synonymem pro pojem ,,odpustek", a to právě proto, že se jím chce vyjádřit úplnost Božího odpuštění, které nezná hranic.

Odpustky mohou získat i staří a nemocní na svém lůžku, když k uvedeným modlitbám obětují své utrpení nebo těžkosti života.

Svátost smíření představuje zásadní a nepostradatelný krok na cestě víry. Při naší zpovědi dovolujeme Pánu, aby zničil naše hříchy, uzdravil naše srdce, pozvedl nás a objal, aby nám dal poznat svou něžnou a soucitnou tvář. Je to nejlepší způsob, jak poznávat Boha, když zakusíme jeho odpuštění. Odpuštěním se nepředělá minulost, odpuštění nemůže změnit to, co se už stalo. Může však změnit budoucnost a umožnit to, ze budeme žít jinak, bez zášti, jízlivosti a pomsty. Budoucnost projasněna odpuštěním se dokáže dívat na minulost jinýma očima, pokojnějšíma, i když ještě zalitýma slzami.

Bratři a sestry,

Svatý rok se ponese ve znamení naděje v Boha. Kéž nám pomůže znovu nalézt potřebnou důvěru v církvi, ve společnosti, v mezilidských vztazích a v mezinárodním dění, v podpoře důstojnosti člověka a v úctě ke stvoření. Zapojme se každý podle svých možností a prožijme Jubilejní rok jako období Boží milosti.

At' nás provází blízkost a pozornost Panny Marie.

Požehnané adventní dny vám všem ze srdce přeje a žehná

arcibiskup pražský a primas český Mons. Jan Graubner.

 

---------------

 

Pastiersky list krakowského arcibiskupa Marka Jędraszewskiego na Adwent 2024

 

Ukochani Archidiecezjanie!

„Czuwajcie więc i módlcie się w każdym czasie” (Łk 21, 36) – wzywa nas Chrystus

w Pierwszą Niedzielę Adwentu. Dzisiaj to wezwanie nabiera szczególnie głębokiego znaczenia, bowiem tegoroczny Adwent jest przygotowaniem nie tylko do Świąt Bożego Narodzenia, ale jednocześnie do Roku Jubileuszowego, który rozpocznie się w dniu upamiętniającym 2025 rocznicę przyjścia na świat Zbawiciela. Wtedy to Ojciec Święty Franciszek w Bazylice św. Piotra w Watykanie uroczyście otworzy Drzwi Roku Świętego. Zgodnie z jego wolą, we wszystkich diecezjach świata Rok Jubileuszowy rozpocznie się w Święto Świętej Rodziny, 29 grudnia bieżącego roku i będzie trwał do kolejnego Święta Świętej Rodziny, czyli do 28 grudnia 2025 roku. U samego progu tego szczególnego Adwentu w pierwszym czytaniu słyszymy słowa proroka Jeremiasza, które wybrzmiewają z niezwykłą siłą nadziei: „Oto nadchodzą dni – wyrocznia Pana – kiedy wypełnię pomyślną zapowiedź, jaką obwieściłem domowi izraelskiemu i domowi judzkiemu. W owych dniach Juda dostąpi zbawienia, a Jerozolima będzie mieszkała bezpiecznie. To zaś jest imię, którym ją będą nazywać: «Pan naszą sprawiedliwością»” (Jr 33, 14, 16).

Tak – Drodzy Siostry i Bracia – nadchodzą dni, w których cały wierny lud Boży będzie mógł obficie korzystać z łaski zbawienia, zwłaszcza przez możliwość zyskania jubileuszowego odpustu zupełnego, czyli darowania wszelkich kar, na które zasłużyliśmy naszymi grzechami

i upadkami, a za które trzeba by było odpokutować w czyśćcu. Dzięki temu odpustowi w naszym życiu wobec Boga wszystko zaczyna się niejako od nowej, zupełnie czystej karty. W świetle tej radosnej perspektywy, tym bardziej aktualne stają się też wezwania św. Pawła Apostoła z dzisiejszego drugiego czytania: „A Pan niech pomnoży liczbę waszą i niech spotęguje waszą wzajemną miłość dla wszystkich, jaką i my mamy dla was; aby serca wasze utwierdzone zostały jako nienaganne w świętości wobec Boga, Ojca naszego, na przyjście Pana naszego Jezusa wraz ze wszystkimi Jego świętymi. A w sprawie sposobu postępowania i podobania się Bogu – jak już postępujecie – stawajcie się coraz doskonalszymi!” (1 Tes 3, 12-13; 4, 1).

Uroczystości otwarcia Roku Jubileuszowego we wszystkich diecezjach świata rozpoczną się liturgią wniesienia krzyża do katedr tych diecezji. Ten krzyż ma się w nich znajdować przez cały Rok Jubileuszowy. Możemy się zapytać: dlaczego to wyjątkowe świętowanie Narodzenia Pana Jezusa ma być związane z Krzyżem, który jest przejmującym znakiem Jego cierpienia, męki i śmierci?

Odpowiedź na to pytanie dał sam Pan Jezus. U początków swej misji przepowiadania Ewangelii mówił do Nikodema: „Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. Albowiem Bóg nie posłał swego Syna na świat po to, aby świat potępił, ale po to, by świat został przez Niego zbawiony” (J 3, 16-17). Następnie tę prawdę potwierdził przed Piłatem: „Ja się na to narodziłem i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie” (J 18, 37) – prawdzie o Bogu, który „jest miłością” (por. 1 J 4, 8), i który zapragnął nas zbawić przez swojego Syna. Istnieje więc niezwykle głęboka więź między narodzeniem Chrystusa a Jego Paschą, czyli męką, śmiercią i zmartwychwstaniem, wynikająca z samego Bożego zamysłu.

Jest to prawda, która dość często znajdowała swoje odzwierciedlenie w chrześcijańskiej ikonografii. Przykładem tego jest między innymi maryjne sanktuarium w Osiecznej, niedaleko Leszna Wielkopolskiego, od wielu wieków znajdujące się pod opieką ojców i braci franciszkanów. Znajduje się tam łaskami słynący cudowny wizerunek Matki Bożej Bolesnej. Z postaci Bogarodzicy emanują dostojeństwo i przedziwne piękno. Maryja pochyla się nad śpiącym Dzieciątkiem Jezus. Jego główka spoczywa na Księdze, zapewne Księdze Pisma Świętego, co ma wyrażać wypełnienie się w Nim mesjańskich zapowiedzi proroków. W swej lewej rączce Jezus trzyma drewniany krzyżyk, w ten sposób już w chwili narodzin zapowiadając swą odkupieńczą śmierć na krzyżu. Natomiast Maryja patrzy na Dzieciątko z ogromnym zatroskaniem, pochyla się nad Synkiem, a widząc krzyżyk w Jego rączce składa ręce do modlitwy – jakby chciała tą swoja modlitwą ustrzec Go przed czekającą Go męką i śmiercią. Na Jej twarzy można dostrzec jakby przeczucie tego, co już niedługo w świątyni jerozolimskiej zapowie prorok Symeon: „Oto Ten przeznaczony jest na upadek i na powstanie wielu w Izraelu, i na znak, któremu sprzeciwiać się będą. A Twoją duszę miecz przeniknie, aby na jaw wyszły zamysły serc wielu” (Łk 2, 34-35).

Drodzy Siostry i Bracia!

Jest jeszcze jeden powód tego niezwykłego powiązania Świąt Bożego Narodzenia z Krzyżem. Otóż rozpoczynający się Rok Jubileuszowy, upamiętniający 2025 rocznicę ludzkich narodzin Jednorodzonego Syna Bożego, stanowi niejako zapowiedź czekającego nas dokładnie za dziewięć lat Świętego Roku Odkupienia. W 2033 roku będziemy bowiem świętować Wielki Jubileusz 2000 lat od zbawczej śmierci i zmartwychwstania Chrystusa. Zbliżający się Rok Jubileuszowy będzie zatem początkiem szczególnej nowenny przygotowującej nas do czasu, w którym będziemy wysławiać Pana Jezusa za to, że „do końca nas umiłował” (por. J 13, 1).

Zgodnie z zaleceniami Stolicy Apostolskiej, uroczyście wnoszony w Święto Świętej Rodziny do katedr całego świata krzyż ma mieć wymowną dla poszczególnych diecezji wartość związaną czy to z otaczającym go kultem, czy to z jego historią lub też z posiadaną przezeń szczególną wartością artystyczną. W związku z tym do Katedry Wawelskiej zostanie wniesiona replika krzyża z Nowej Huty, którego w 1960 roku bohatersko bronili przed komunistami jej mieszkańcy wraz z biskupem Karolem Wojtyłą, ówczesnym biskupem pomocniczym krakowskim. Chcemy w ten sposób nie tylko przypomnieć dramatyczne, a równocześnie budzące nadzieje wydarzenia sprzed 64 lat, ale także nawiązać do słów, które św. Jan Paweł II Wielki wygłosił dnia 4 czerwca 1997 roku w Zakopanem: „Ojcowie wasi na szczycie Giewontu ustawili krzyż. Ten krzyż tam stoi i trwa. Jest niemym, ale wymownym świadkiem naszych czasów. Rzec można, że ten jubileuszowy krzyż patrzy w [stronę] Zakopanego i Krakowa, i dalej: w kierunku Warszawy i Gdańska. Ogarnia całą naszą ziemię od Tatr po Bałtyk. (…) Umiłowani Bracia i Siostry, nie wstydźcie się tego krzyża. Starajcie się na co dzień podejmować krzyż i odpowiadać na miłość Chrystusa. Brońcie krzyża, nie pozwólcie, aby Imię Boże było obrażane w waszych sercach, w życiu rodzinnym czy społecznym. Dziękujmy Bożej Opatrzności za to, że krzyż powrócił do szkół, urzędów publicznych i szpitali. Niech on tam pozostanie! Niech przypomina o naszej chrześcijańskiej godności i narodowej tożsamości, o tym, kim jesteśmy i dokąd zmierzamy, i gdzie są nasze korzenie. Niech przypomina nam o miłości Boga do człowieka, która w krzyżu znalazła swój najgłębszy wyraz”.

Drodzy Siostry i Bracia!

Wiemy wszyscy, jak aktualne są te słowa dzisiaj, kiedy w niektórych urzędach naszego kraju postanowiono usuwać krzyże z przestrzeni publicznej w imię tzw. „świeckiego państwa”. Wiemy też, że wraz z tą ideą, tak bardzo sprzeczną z naszą narodową tradycją, planuje się ograniczyć nauczanie religii w szkołach, a równocześnie wprowadzić obowiązkowy dla wszystkich uczniów przedmiot, w programie którego w imię zdrowia będzie się deprawowało umysły i sumienia już nawet małych dzieci. Nie wolno nam do tego dopuścić! W obliczu jawnego łamania gwarantowanego przez Konstytucję naszego państwa prawa rodziców do wychowywania ich dzieci, jak również wobec innych przejawów łamania dzisiaj prawa w Polsce, ciągle pozostaje nam do dyspozycji wielka i skuteczna broń – modlitwa za nas samych i za nasze zbawienie, jak również za Kościół i za naszą Ojczyznę. Niech w ciągu całego Roku Jubileuszowego będzie ona treścią naszych błagań zanoszonych do Boga, zwłaszcza podczas pielgrzymek, do których zachęca nas papież Franciszek. Niech będą to dla nas wszystkich prawdziwe pielgrzymki nadziei – do Rzymu, do różnych sanktuariów w naszej Ojczyźnie, w tym przede wszystkim na Jasną Górę, a także do siedemnastu ustanowionych w naszej Archidiecezji Krakowskiej kościołów jubileuszowych.

Na święty czas tegorocznego Adwentu, przygotowującego nas do radosnych i przenikniętych nadzieją Świąt Bożego Narodzenia i rozpoczynającego się Roku Jubileuszowego 2025 z serca Wam wszystkim, Drodzy Siostry i Bracia, błogosławię

✠ Marek Jędraszewski

Arcybiskup Metropolita Krakowski

Kraków, 1 grudnia 2024 roku, w 1. Niedzielę Adwentu